“Belonen naar prestaties” houdt in dat ziekenhuizen geld krijgen voor de zorg die zij leveren. Tot 2012 ontvingen ziekenhuizen voor een groot deel van de kosten een budget. Ziekenhuizen worden per 2012 afgerekend op basis van zorgproducten. Dit zijn alle zorgactiviteiten die horen bij een bepaalde diagnose. Op basis van deze zorgproducten kunnen zorgverzekeraars en patiënten beter zien wat er gebeurt en wat de kwaliteit is van een bepaalde behandeling.
Omdat niet alle zorg in dezelfde mate geschikt is voor vrije onderhandelingen zijn er drie segmenten opgesteld: 1. vrije segment, 2. gereguleerd segment en 2. vast segment.
Vrije segment
In het vrije segment onderhandelen ziekenhuizen en zorgverzekeraars over de kwaliteit, prijs en hoeveelheid van de zorg. Zo zullen zorgverzekeraars vooral zorg inkopen bij ziekenhuizen die kwalitatief goede zorg leveren. Zorgverzekeraars die goede zorg inkopen zijn daardoor aantrekkelijker voor verzekerden.
Gereguleerde segment
In het gereguleerde segment worden er maximum tarieven vastgesteld voor bepaalde zorg. Deze zorg voldoet niet aan de criteria om vrij over te onderhandelen. Het aantal zorgaanbieders die deze zorg aanbieden is beperkt, waardoor er te hoge prijzen kunnen worden bedongen. Het gaat hier om bijzondere zorg, de IC-zorg en dure geneesmiddelen.
Vaste segment
Een deel van de zorg is (deels) niet geschikt om over te onderhandelen. Hiervoor kunnen meerdere redenen zijn. Bijvoorbeeld omdat de zorg een grote investering vraagt en het aantal patiënten zeer fluctueert, zodat de benodigde voorzieningen niet goed (volledig) via zorgproducten bekostigd kunnen worden. Voorbeelden hiervan zijn de traumahelikopters en de donorteams.